Spomenici kulture

Trebinje je grad bogate kulturne istorije. Brojni spomenici iz perioda Rimskog carstva, Otomanske i Austrougarske imperije, kao i vjerski objekti, danas se mogu pronaći na području grada i okoline.

Među najznačajnijim vjerskim objektima na području grada i njegove okoline izdvaja se Saborna Crkva Preobraženja gospodnjeg izgrađena 1888. godine koja se nalazi u srcu Trebinja – u njegovom užem centru. Nešto noviji vjerski objekat izgrađen po uzoru na kosovsku Gračanicu nalazi se na brdu Crkvina. Hercegovačka gračanica, kako je zovu, izgrađena je 2000. godine kao zadužbina Branka i Radmile Tupanjac. Danas su u njoj smješteni posmrtni ostaci poznatog trebinjsog pjesnika Jovana Dučića.

Posvećen Uspenju Bogorodice, Manastir Tvdoš je prema dostupnim podacima zadužbina Cara Konstantina, sagrađena u IV vijeku. Kroz dugu istoriju Tvrdoš je nekoliko puta rušen i obnavljan pod naletima raznih imperijalističkih sila. U crkvenom dijelu danas se nalaze ostaci moštiju za koje se predpostavlja da pripadaju Jeleni Anžujskoj, majci kralja Milutina (1282-1321). Pored toga što je Tvdoš svjedok burne srpske istorije, danas manastir predstavlja duhovno utočište mnogih pravoslavnih vjernika.

Manastir Duži nalazi se na 12 kilometara jugozapadno od Trebinja, a osnovan je 1694 godine. Ovaj manastir bio je sjedište mitropolije u periodu od 1701 do 1777. U manastiru je 1856. Otvorena osnovna škola koja je radila sve do Drugog svjetskog rata. Manastir je početkom Drugog svetskog rata otuđen od Crkve, a vraćen je tek 1959 godine. 1998. godine ktitor obnovitelj, Milan Pešut, obnavlja manastir i manastirski konak.

Pored pomenutih pravoslavnih objekata u Trebinju i neposredno u blizini nalaze se i brojni drugi vjerski objekti. Među najznačajnijim su: Petropavlov manastir, Manastir Zavala, Manastir Dobrićevo, Crkva Sv. Arhangela Mihaila, Crkva Sv Vasilija Tvdoškog i Ostroškog, Crkva Svetog Klimenta.

Bogatoj istoriji i kulturi Trebinja, pored brojnih pravoslavnih objekata, svjedoče i drugi religijski objekti poput Katoličke katedrale i Osman-pašine džamije.

Katolička katedrala posvećena je Rođenju Blažene Djevice Marije. Njena gradnja započeta je 1880. godine, a prva služba održana je 1884. Hiljadugodišnjica postojanja trebinjsko-mrkanske biskupije proslavljena je 1984. Godine, kada je crkva proglašena katedralom. Pored katedrale nalazi se i župni dom u kome i danas obitava župnik trebinjski.

Osman-pašina džamija smještena je u Starom gradu nedaleko od gradskih bedema. Sagrađena je 1726. godine po naručenju Osman paše Resulbegovića, a pošto su je gradili dubrovački graditelji džamija sadrži elemente mediteranske arhitekture. Danas ova džamija slovi kao najpoznatija u Hercegovini.

Pored vjerskih objekata,na širem području Trebinja, postoje mnogobrojni kulturni spomenici,koji svojim neobičnim izgledom plijene pažnju posjetilaca.

Trebinjski stari grad nastao je početkom XVIII vijeka na obali rijeke Trebišnjice. Današnji Stari grad – Kastel nastao je od nekadašnjeg trgovačko-zanatskog centra. U starom gradu, na temeljima rimskog, srednjovjekovnog i turskog grada, izgrađena je austrijska kasarna krajem XIX i početkom XX vijeka. U njoj je smješten Muzej Hercegovine. Nad ulaznom kapijom se nalazio pokretni most, koji je vodio preko hendeka. Kanal je postojao do 1910. godine kad je djelomično zasut a konačno je nestao 1932 godine. Danas, Stari grad u Trebinju predstavlja jednu od atrakcija grada. Njegovi bedemi su dobro očuvani,mada postoje projekti za njegovu obnovu,kao i za obnovu kanala, koji bi ponovo opasao zidine starog grada.

Jedan od najstarijih je Arslanagića most(Perovića)izgrađen u doba turske okupacije. Smatra se da ga je 1574.godine podigao veliki vezir Mehmed¬-paša Sokolović a bio je od izuzetne važnosti jer je predstavljao jedinu sponu između jadranskog primorja i Carigrada. Most je specifican i po tome sto se ne nalazi na prvobitnoj lokaciji na kojoj je izgrađen. Nekada se nalazio 5 km uzvodno od Trebinja, u blizini sednjovjekovnog grada Mičevac a zbog izgradnje hidroenergetskog sistema na Trebišnjici, demontiran je i premješten 1970.godine po zahtjevu Zavoda za zaštitu spomenika kulture,u današnje naselje Gradina. Od starijih mostova u Trebinju,izdvaja se i Rimski most Vučija,na rijeci Sušici,u blizini lastvanskog jezera. U doba Rimljana ovuda je vodio putni pravac iz Dubrovnika za Crnu Goru. Smatra se da današnji most datira od XII vijeka kao i zanimljive Lastvanse kule.

Kula Bankovića predstavlja jedan od monumentalnijih i malo poznatih spomenika naše prošlosti. Nalazi se na periferiji grada, u naselju Gornje Police. Neki smatraju da je kula iz vizantijskog,a neki iz turskog perioda. Uzimajući u obzir da je Mladen, rodonačelnik Brankovića, 1323.godine upravljao Trebinjem, potom njegov sin Branko(otac Vuka Brankovića), predpostavlja se da je kula bila njihovo rezidencijalno mjesto.

Pored ovih kulturno-istorijskih spomenika,postoje jos i Stari grad Mičevac,koji se nalazi 2 km uzvodno od Trebinja,na desnoj obali Trebišnjice. Ne zna se tačno kad je grad podignut ali pri put se pominje 40-tih godina XI vijeka. Po predanju grad je podigao vojvoda Mičeta, po kome je i dobio ime. Stari grad Klobuk smješten je na putu Trebinje-Nikšić. Pripadao je župi Vrm, a prvi pisani pomen Klobuka datira od 1042. godine. Grad je dominirao nad značajnom komunikacijom koja je povezivala Konavle sa unutrašnjosti. Austrougarska vojna Tvrđava Strač,druga po veličini na Balkanu,nalazi se na samom vrhu brda iznad Trebinja. Izgrađena je za vrijeme austrougarske vladavine, oko 1890.godine. Tvrđava je imala 365 prostorija na 8 spratova. Sve prostorije su bile povezane a zidovi su bili debeli više od metra. Posle Drugog svijetskog rata Strač je pretrpio znatna oštećenja,tako da su danas mnoge prostorije nepristupačne.